POLITYKA

Czwartek, 20 czerwca 2019

Polityka - nr 23 (2301) z dnia 2001-06-09; s. 22-26

Kraj

Adam Grzeszak

Odsiecz wiedeńska

Czy Austriacy uratują prezesa Orlenu?

Zarząd Nafty Polskiej – agendy Ministerstwa Skarbu Państwa do spraw prywatyzacji branży paliwowej – sprzeciwił się decyzji ministra skarbu dotyczącej sprzedaży pakietu akcji PKN Orlen i na znak protestu podał się do dymisji. Obie strony konfliktu zapewniają, że kieruje nimi troska o interes gospodarczy kraju, zaś przeciwnikom zarzucają działanie z pobudek politycznych. Cichym sprawcą konfliktu jest prezes PKN Orlen Andrzej Modrzejewski. Co nim kieruje? Troska o los spółki? Własne ambicje? Polityczne zobowiązania?

To pierwszy tego typu incydent w historii polskiej prywatyzacji. Jego bezpośrednią przyczyną była decyzja minister skarbu Aldony Kameli-Sowińskiej o sprzedaży 18 proc. akcji PKN Orlen zagranicznemu inwestorowi – austriackiemu koncernowi OMV. Właścicielem pakietu jest Nafta Polska, spółka kapitałowa Skarbu Państwa, do której należą akcje państwowych firm branży paliwowej. To ona wykonuje prawa właścicielskie oraz poszukuje inwestorów i sprzedaje im poszczególne przedsiębiorstwa, czyli robi to samo co Ministerstwo Skarbu w przypadku innych sektorów gospodarki.

Nafta Polska to twór polityczny. Powstała w czasach rządów SLD-PSL, by godzić rozmaite ambicje i interesy, jakie poszczególne ugrupowania wiążą z przemysłem paliwowym. A wiążą wszystkie, bo to branża przynosząca olbrzymie zyski (głównie dzięki państwowej protekcji), więc rozpalająca wyobraźnię polityków. To właśnie za sprawą polityków prywatyzacja sektora paliwowego wlecze się prawie 10 lat.

Trzech do gry

Najwięcej emocji budzi najpotężniejsza spółka branży, a jednocześnie najbogatsze polskie przedsiębiorstwo – Polski Koncern Naftowy Orlen SA. Powstał...

Państwo Orlen

Polski Koncern Naftowy Orlen SA jest największym polskim przedsiębiorstwem. W kolejnych rankingach „500” „Polityki” zajmuje nieodmiennie pierwsze miejsce. W ubiegłym roku przychody Orlenu wyniosły 25,3 mld zł (druga na liście TP SA miała 15,2 mld zł). Ubiegłoroczny zysk wyniósł 706 mln zł. W pierwszym kwartale spółka tego roku zanotowała jednak straty.

W skład Grupy Kapitałowej PKN Orlen wchodzi kilkanaście spółek, zaś płocka firma jest akcjonariuszem w ponad stu spółkach. Najważniejsze to Rafineria Trzebinia, Rafineria Nafty Jedlicze, Anwil, IKS Solino, Naftoport. Orlen jest także inwestorem finansowym w spółkach spoza branży takich jak Polkomtel, LG Petro Bank czy BOŚ.

Podstawową działalnością Orlenu jest przerób ropy i produkcja oraz sprzedaż paliw silnikowych. Rafinerie należące do spółki przerabiają ok. 12 mln t ropy. Jest też największym paliwowym hurtownikiem i dystrybutorem (sprzedaje ok. 30 proc. paliw). Poza tym Orlen produkuje dziesiątki chemikaliów uzyskiwanych w trakcie przerobu ropy posiadając udziały w rynku od 30 do 100 proc.