POLITYKA

środa, 19 czerwca 2019

Polityka - nr 2 (2) z dnia 2008-10-29; Niepodległość 1918; s. 23

Okiem biografa

Biograf Romana Dmowskiego, zmarły niedawno prof. Roman Wapiński, stwierdzał – przedstawiając poglądy swego bohatera w pierwszej dekadzie XX w. – że uważał on, iż przed Polakami „stały dwa równoległe zadania: odzyskanie niepodległości i zjednoczenie ziem polskich. Szanse ich równoczesnej realizacji były niewielkie, jeśli nie powiedzieć – iluzoryczne, obarczone wieloma komplikacjami, wśród których nie zabrakło także trudności określenia zasięgu terytorialnego państwa, który by uwzględniał i aspiracje polskie, i aspiracje narodów sąsiednich. Po drugie, żadne z państw zaborczych nie zamierzało czynić koncesji, które by przynajmniej wzmacniały nadzieje na realizację obu zadań. Wprost przeciwnie, dwa główne państwa zaborcze, Niemcy i Rosja, nasilały swe wysiłki, by raz na zawsze zlikwidować kwestię polską. Po trzecie – sprawa polska już od kilku dziesięcioleci zniknęła jako obiekt polityki w skali międzynarodowej, nawet w swej ograniczonej postaci jako jej przedmiot”.

Koncepcję Józefa Piłsudskiego nazywa Wapiński powstańczo-niepodległościową i wskazuje na większą ...