POLITYKA

Wtorek, 11 grudnia 2018

Polityka - nr 4 (4) z dnia 2005-08-08; Rewolucja Solidarności. Polska od Sierpnia 1980 do Grudnia 1981; s. 13

Zanim powstała Solidarność

Opozycja w PRL

Historię opozycji w PRL przedstawia Jacek Kuroń. Opowiedział ją Jackowi Żakowskiemu w książce „PRL dla początkujących”. (Konsultantem historycznym wydawnictwa był prof. Andrzej Friszke, autor klasycznej już pracy „Opozycja polityczna w PRL 1945–1980”). Wybraliśmy fragmenty, zachowując typologię oryginału.

Zakorzenieni w II Rzeczypospolitej

Środowiska akowskie. Przed wyborami 1947 r. wszystko było dość jasne. Legalnie istniały środowiska związane z Polskim Stronnictwem Ludowym i Stronnictwem Pracy, istniał Związek Młodzieży Demokratycznej i promikołajczykowskie Wici, działały środowiska AK, mające silne wpływy w Związku Harcerstwa Polskiego, normalnie funkcjonowały przedwojenne środowiska inteligenckie. Wszyscy ci ludzie liczyli, że po klęsce wyborczej proradzieckich komunistów w Polsce zapanuje normalna demokracja. (Stalinizm jednak rozprawił się brutalnie i krwawo z wszelką opozycją – przyp. red.)

Katolicy otwarci. Po Październiku 1956 r. „Tygodnik Powszechny” (utworzony w 1945 r., zarekwirowany i oddany Pax w 1953 r. – przyp. red.) został wznowiony, ale teraz nie był już samotną wyspą. Wszedł w skład środowiska Znaku. Poza krakowską redakcją, którą w dalszym ciągu kierował Jerzy Turowicz, środowisko to dysponowało wydawnictwem książkowym Znak kierowanym przez Jacka Woźniakowskiego, miesięcznikami „Znak” (wydawanym w Krakowie, redagowanym przez Hannę Malewską, a później przez Bohdana Cywińskiego i Stefana Wilkanowicza) i &...