POLITYKA

Poniedziałek, 25 marca 2019

Polityka - nr 18 (18) z dnia 2018-12-12; Pomocnik Historyczny. 8/2018. Polacy i Niemcy. Tysiąc lat sąsiedztwa; s. 17

Detale

Paralele: Wisła/Ren

Przez wieki obie rzeki były ważnym punktem odniesienia, gospodarczym kręgosłupem, fundamentem kształtowania narodowej świadomości Polaków oraz Niemców. Obie zostały spersonifikowane, funkcjonują jako Ojciec Ren oraz Królowa Rzek. Ren i Wisła wywarły także ogromny wpływ na koncepcje geopolityczne. Wedle spopularyzowanej w XIX w., a opartej na lekturze Tacyta myśli politycznej Wisła stanowiła wschodnią granicę antycznej Germanii, a nacjonaliści wierzyli, że obowiązkiem Niemców jest tę granicę restytuować. Polacy w oczywisty sposób chcieli temu przeciwdziałać, co przywołuje skojarzenia z niemieckim oporem wobec prób ustalenia wschodniej granicy Francji na Renie.

W dobie Cesarstwa Rzymskiego Ren był uznawany za granicę świata cywilizowanego, ale już w reaktywowanym przez Karola Wielkiego Świętym Cesarstwie Rzymskim jego rola diametralnie się zmieniła. Ziemie imperium karolińskiego rozkładały się po obu stronach rzeki, dlatego była swoistym pomostem łączącym wschodnią i zachodnią jego część.

Wielkie znaczenie dla politycznej tożsamości Renu miała od XVII w. ekspansja Francji na wschód. Jej ...