POLITYKA

Sobota, 25 maja 2019

Polityka - nr 47 (3137) z dnia 2017-11-22; s. 62-63

Historia

Jan M. Długosz

Pierwsza pancerna

Do pierwszego masowego użycia czołgów w wojnie doszło w bitwie pod Cambrai w listopadzie 1917 r. Na niemieckie pozycje ruszyło 370 brytyjskich tanków Mark IV.

Kiedy w 1874 r. amerykański farmer Joseph F. Glidden otrzymał patent na zaprojektowany przez siebie dwużyłowy drut kolczasty, zapewne przez myśl mu nie przeszło, że jego prosty wynalazek, mający ułatwić życie hodowcom wolno wypasanego bydła, tak mocno wpłynie na sztukę wojenną. Hiram Maxim, również Amerykanin, choć z brytyjskim obywatelstwem, konstruktor pierwszego niezawodnego karabinu maszynowego (prototyp zaprezentowano w 1884 r.), miał ponoć twierdzić, że zbudowana przez niego broń nie nadaje się do walki pomiędzy nowoczesnymi armiami, gdyż szybko zabrakłoby w nich żołnierzy. Co innego, gdy niewielki stosunkowo oddział w zamorskich koloniach masakruje tubylczych powstańców; tam użycie broni maszynowej wydawało się logiczne i dość humanitarne, gdyż sama groza karabinu maszynowego miała wybijać z głów pomysł przeciwstawiania się kolonizatorom. Nie brakowało głosów, że wynalazek Maxima, przy swojej morderczej efektywności, musi zakończyć wszystkie wojny, w każdym razie w cywilizowanym świecie. W 1914 r. miało się okazać, jak płonne to były nadzieje. Po pierwszej, manewrowej fazie wojny (której nie nazywano jeszcze wtedy ...