POLITYKA

Niedziela, 18 sierpnia 2019

Polityka - nr 5 (5) z dnia 2016-05-11; Ja My Oni. Poradnik Psychologiczny Polityki. Tom 22. Dusza i ciało; s. 109-111

Spokój i sprawność

Monika Stelmach

Po drugiej stronie lustra

Daniel Krokosz o pokusach i niebezpieczeństwach sportów ekstremalnych

Monika Stelmach: – Czy osoby uprawiające sporty ekstremalne mają jakąś wspólną cechę?
Daniel Krokosz: – Tak. Amerykański psycholog Marvin Zuckerman stwierdził, że jest nią element temperamentu określony jako poszukiwanie doznań (ang. sensation seeking). Polega on na wewnętrznej potrzebie podejmowania działań, które zapewniają optymalny poziom pobudzenia. Zuckerman, a także wybitny polski badacz temperamentu prof. Jan Strelau, dowodzą, że to uwarunkowania genetyczne powodują, iż jedni mają niski poziom zapotrzebowania na stymulację, dlatego nie dążą do zapewnienia sobie silnych wrażeń, a u innych od tego wręcz zależy dobre samopoczucie.

Skłonność do podejmowania ryzyka jest zatem wrodzona?
Można tak założyć, co potwierdzają też badania genetyków. Odpowiada za to mutacja w genie DRD4 odpowiedzialnym za działanie szlaków dopaminowych. Osoby, które ją mają, od urodzenia wykazują większą skłonność do zachowań ryzykownych.

Nie wszyscy jednak uprawiają sporty ekstremalne.
Niektórzy ryzykują w inny sposób: uprawiają hazard, dopuszczają się przestępstw, uczestniczą w zawodach kaskaderskich. Wiele zależy od norm przyjętych przez daną ...

Rozmówca jest psychologiem sportu, doktorantem w Zakładzie Psychologii Zdrowia Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku. Współpracuje z zawodnikami żeglarskich kadr narodowych (klasa 29er), rajdowcami off-road oraz tenisistami. Naukowo interesuje się psychologicznymi aspektami uczestnictwa w sportach ekstremalnych, psychologią zdrowia i neuropsychologią sportu.