POLITYKA

Czwartek, 18 lipca 2019

Polityka - nr 35 (2669) z dnia 2008-08-30; s. 72-75

Historia

Jan Skórzyński

Początek końca PRL

W sierpniu 1988 r. doszło do zmiany taktyki działania zarówno po stronie władz PRL, jak i nieuznawanej przez nich Solidarności. Z dzisiejszej perspektywy można uznać, że to wtedy uchylono furtkę do Okrągłego Stołu.

Wakacje 1988 r. nie były czasem relaksu dla politycznej elity PRL. Szef partii komunistycznej Wojciech Jaruzelski i jego współpracownicy rozumieli już, że polityka, którą prowadzili od 13 grudnia 1981 r., poniosła fiasko. Nie udało się naprawić realnego socjalizmu i wyprowadzić kraju z kryzysu gospodarczego, w którym tkwił od końca lat siedemdziesiątych. Społeczeństwu pozbawionemu swobód demokratycznych władza nie potrafiła zaoferować w zamian materialnej stabilizacji, nie mówiąc już o dobrobycie. Nieudolnie wprowadzana połowiczna reforma gospodarki załamała się na przełomie kwietnia i maja 1988 r. w wyniku fali protestów.

Strajkowa wiosna przyniosła odrodzenie obywatelskich aspiracji symbolizowanych przez Solidarność. Ruch, na czele którego stał Lech Wałęsa, przybierał na sile. Przywódcy PZPR powoli dochodzili do przekonania, że nie ma innej drogi wyjścia niż porozumienie z solidarnościową opozycją.

Nasz prezydent, wasz premier

Jak mogło wyglądać takie porozumienie? 10 sierpnia Jerzy Urban, Władysław Pożoga i Stanisław Ciosek, doradcy generała Jaruzelskiego, przedstawili mu memoriał w tej sprawie. ...

Lech WałęsaCzesław Kiszczak na drodze do Okrągłego Stołu. 31 sierpnia 1988 r. doszło do pierwszego od czasu wprowadzenia stanu wojennego oficjalnego spotkania przedstawicieli władzy i zdelegalizowanej opozycji. Do willi MSW przy ul. Zawrat w Warszawie Wałęsa wziął na świadka biskupa Jerzego Dąbrowskiego, strona rządowa dorzuciła Stanisława Cioska (obaj w tle). Spotkanie to poprzedziły negocjacje prowadzone przez prof. Andrzeja Stelmachowskiego z grona doradców lidera Solidarności i sekretarza KC Józefa Czyrka (obaj poniżej, Stelmachowski na pierwszym zdjęciu – z lewej).