POLITYKA

Piątek, 22 lutego 2019

Polityka - nr 29 (2714) z dnia 2009-07-18; s. 62-66

Półprzewodnik Polityki / Markowe szlaki

Marek Henzler

Pod gontem

Kościoły, cerkwie, chaty, dwory i karczmy, małomiasteczkowe zabudowy, młyny, spichrze, uzdrowiskowe wille i myśliwskie pałacyki. Wszystkie z drewna. Gdzie znajdziemy szczególnie ciekawe eksponaty?

Stara drewniana architektura znika z polskiego krajobrazu i tylko jej cząstkę etnografom udaje się zachować w skansenach. Większość nie oparła się ogniowi, wodzie, owadom, różnym mikroorganizmom oraz pędowi właścicieli do zamieszkania w budynkach z kamienia, cegły lub wielkiej płyty.

Tym bardziej na opiekę zasługuje to, co pozostało w naturalnym krajobrazie, co jest świadectwem kunsztu wielu pokoleń drwali, traczy, cieśli, dekarzy i dekoratorów drewnianych wnętrz.

Wymuszony pokłon

Podróż można zacząć od Krakowa, skąd blisko do Lipnicy Murowanej, wsi w powiecie bocheńskim, znanej z konkursu palm wielkanocnych (najdłuższe mają ponad 33 m), trójki mieszkańców wyniesionych na ołtarze: Szymona i sióstr Ledóchowskich oraz drewnianego kościółka pw. św. Leonarda z końca XVI w. Z trzech stron otacza go stary cmentarz z wieloma nagrobkami, z wykutymi na ich licach czaszkami ze skrzyżowanymi piszczelami.

Pierwszy kościół zbudowano tu w 1141 r. na miejscu budowli służącej kultom pogań...

Szlak Architektury Drewnianej

Drewniane zabytki ma przybliżyć liczący ponad 3,5 tys. km Szlak Architektury Drewnianej (SAD), który objął ponad 500 obiektów w woj. śląskim, małopolskim i podkarpackim. Nie oznacza to, że nic ciekawego z drewna nie znajdziemy w innych regionach Polski. Mamy tam choćby takie skarby, jak kościoły pokoju w Jaworze i Świdnicy czy podlaskie meczety.

Zachęcić chcemy jednak do odwiedzin małopolskiej części SAD. Dlaczego akurat tej? Bo od paru lat, dzięki współpracy samorządu województwa małopolskiego, lokalnych organizacji turystycznych i gospodarzy zabytków, najcenniejsze z nich do końca września, w wyznaczone dni (od czwartku lub piątku do niedzieli) i godziny, otwarte są dla turystów. Nie trzeba nigdzie szukać klucza i liczyć na czyjąś łaskę. Opłacany z budżetu województwa klucznik oczekuje na turystów, pilnuje porządku i oprowadza. Wykaz obiektów i terminy otwarcia znajdziemy na stronie Małopolskiej Organizacji Turystycznej (www.mot.krakow.pl). Na szlaku znajdziemy kilkadziesiąt kościołów i cerkwi, w tym cztery wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO (piszemy o nich obok), dwory, spichrze, skanseny w Nowym Sączu, Wygiełzowie i Szymbarku, a także historyczną drewnianą zabudowę Zakopanego, Chochołowa, Lanckorony. Aż dziw bierze, że pomysłu z klucznikami nie chce kupić samorząd sąsiedniego województwa podkarpackiego, którego jedyne widoczne działania to postawienie tablic informacyjnych przed zabytkami i strona w Internecie.

Więcej zdjęć ze szlaku oraz praktyczny informator dla turystów (adresy, ceny, telefony) na: www.polityka.pl/wakacje

Załączniki

  • Mapa

    Mapa - [rys.] JR