POLITYKA

Poniedziałek, 27 maja 2019

Polityka - nr 3 (3) z dnia 2013-04-03; Pomocnik Historyczny. Historia Żydów polskich; s. 13-16

Polin

Anna Augustowska

Populacja

W ciągu kilku wieków Żydzi stali się największą po chrześcijanach grupą religijną w Polsce. W szczytowym okresie mieszkało ich tu ponad 3 mln, 1/3 wszystkich Żydów europejskich.

Pierwsze szacunki. Precyzyjnie o liczebności Żydów możemy mówić w kontekście ostatnich 200 lat. Nie mamy wystarczających źródeł odnośnie do wieków wcześniejszych. Bardzo ogólne wnioski można wysnuć na podstawie przekazów dotyczących powodów migracji tej grupy społecznej. Najstarsza znana nam gmina na dzisiejszych ziemiach polskich powstała w 1085 r. w Przemyślu. Przyznany Żydom przez Bolesława Pobożnego Statut kaliski (1264 r., art. s. 8) wskazuje, że już w XIII w. społeczność ta stanowiła znaczącą grupę. Za tym faktem przemawiają także znalezione w XIX w. na terenie Gniezna monety z napisami hebrajskimi, pochodzące z XII w. Badania różnych historyków wskazują, że w tym czasie mieszkało na ziemiach polskich od 4,5 tys. do nawet 30 tys. osób wyznania mojżeszowego. (A ówczesne zaludnienie Wielkopolski, Małopolski i Mazowsza ocenia się na trochę ponad 1 mln osób).

Za ważną wskazówkę służy dokument z 1507 r., tzw. taksa koronacyjna (Taxa Judeorum et opidis Regni ...