POLITYKA

Sobota, 24 sierpnia 2019

Polityka - nr 13 (13) z dnia 2019-08-07; Pomocnik Historyczny. 7/2019. Dzieje Śląska czyli historia na pograniczu; s. 16-19

Bogusław Gediga

Pradzieje

Co dzięki badaniom, przede wszystkim archeologicznym, wiemy o społeczeństwach zamieszkujących ziemie dzisiejszej Polski w odległej przeszłości.

Odczytywanie zamierzchłej przeszłości. Istotną cechą pradziejów jest to, że tworzące je społeczeństwa nie posługiwały się pismem i nie pozostawiły nam o sobie żadnych przekazów pisanych, ale jedynie niektóre materialne ślady swoich działań i przedmioty, jakimi w tych działaniach się posługiwali i które przetrwały do naszych czasów głównie w ziemi. Fakt, iż zdani jesteśmy jedynie na materialne ślady działań i same przedmioty w tych działaniach używane przez minione społeczeństwa, nie oznacza, że niosą one jedynie możliwości poznawcze w zakresie kultury materialnej. Tkwią w nich również informacje odnoszące się do różnych aspektów kultury symbolicznej czy np. struktury społecznej.

Koniecznie trzeba jeszcze zwrócić uwagę na ograniczenia poznawcze występujące na każdym etapie badań, także pradziejów. Gdy odkrywamy np. intencjonalny pochówek-grób neandertalczyka, który jako pierwszy zaczął chować swoich zmarłych, to jednak nie znamy myśli, które nakazywały mu takie postępowanie. W tej sferze zdani ...