POLITYKA

Wtorek, 18 czerwca 2019

Polityka - nr 3 (3) z dnia 2012-03-21; Pomocnik Historyczny. Prusy. Wzlot i upadek; s. 3

Jerzy BaczyńskiLeszek Będkowski

Prusy bliskie i dalekie

Przypominało to topienie marzanny: wiosną 1947 r. trumnę z napisem „Duch Poczdamu” wrzucono w nurt Haweli. Ponieważ nie chciała tonąć, podziurawiono ją kulami z pepeszy, by nabrała wody. Napis nawiązywał do tzw. Dnia Poczdamu, gdy w 1933 r. nowy wówczas kanclerz Rzeszy Adolf Hitler, u boku prezydenta Paula von Hindenburga, symbolicznie u grobu Fryderyka II przejmował pruskie dziedzictwo.

Ale z tym topieniem trumny nie chodziło tylko o egzorcyzmy. Jak najbardziej poważnie 65 lat temu, 27 lutego 1947 r., Sojusznicza Rada Kontroli Niemiec przyjęła uchwałę likwidującą Prusy jako państwo. Nie spotkał ten los żadnego innego kraju związkowego Rzeszy. Zaczęło się wymazywanie Prus z mapy Europy; uznano je bowiem za rozsadnik germańskiego militaryzmu, nacjonalizmu i nazizmu.

Rocznica ta pozostaje w cieniu innej, uroczyście fetowanej w Niemczech: 300-lecia urodzin Fryderyka II (24 stycznia 1712 r.), zwanego Wielkim, uchodzącego za symbol Królestwa Prus, za emanację państwa nazywanego w XVIII w. racjonalnym, pupila europejskich oświeceniowców. Zestawienie rocznic prowokuje do postawienia pytania, co takiego wydarzyło się z tym pań...