POLITYKA

Wtorek, 21 maja 2019

Polityka - nr 32 (2362) z dnia 2002-08-10; s. 57-58

Gospodarka

Jagienka WilczakJacek Safuta  [wsp.]

Przybyli, nabyli, stracili

Specjalne strefy ekonomiczne: kompromis z Unią rozczarował większość inwestorów

Czternaście polskich specjalnych stref ekonomicznych (SSE) nigdy nie podobało się Brukseli. Przywileje podatkowe nadane działającym tam firmom naruszają unijne przepisy o pomocy publicznej. Komisja Europejska uznała, że rajski żywot polskich stref musi się skończyć.

Z drugiej strony zagraniczni – również unijni – inwestorzy osiedlali się w polskich SSE od początku ich powstania, licząc na wieloletnie ulgi, gwarantowane ustawą i rozporządzeniami Rady Ministrów. Nabyli więc w dobrej wierze prawa, które mieliby nieoczekiwanie utracić. W tej mocno zawikłanej sytuacji konieczny był kompromis. Ostre targi trwały dwa lata.

Miało być słodko

Gdy zaczynaliśmy transformację, strefy były dość ważnym instrumentem polityki gospodarczej w regionach objętych strukturalnym bezrobociem, gdzie zamykano kopalnie, likwidowano pegeery i zakłady przemysłu zbrojeniowego. SSE były surogatem polityki regionalnej, której dopiero się uczyliśmy. Tylko w ten sposób, gwarantując przywileje, spodziewano się przyciągnąć inwestorów do Ełku, Mielca czy Wałbrzycha. Gratyfikacja miała sprawić, że cudzoziemcy porzucą Warszawę i zainwestują w terenie, gdzie często nie było nawet przyzwoitej drogi. Musiała więc być kusząca: inwestorzy dostali całkowite zwolnienie z podatku dochodowego w pierwszych dziesięciu latach i 50-procentowe w następnych, aż do zakończenia działalności stref, czyli do 2017&...

Strefy stref

W 14 utworzonych w Polsce specjalnych strefach ekonomicznych (SSE) zezwolenia na działalność otrzymało dotychczas 706 firm.

678 zezwoleń wydano przed 1 stycznia 2001 r. (czyli na tzw. starych zasadach, kwestionowanych przez Brukselę). Dotychczas w strefach powstało 38,5 tys. nowych miejsc pracy. Po zrealizowaniu wszystkich inwestycji (firmy mają na to czas do 2005 r.) liczba ta wzrośnie do ponad 55 tys. W strefach zainwestowano już 10,4 mld zł.

Firmy działające na podstawie zezwoleń wydanych po 1 stycznia 2001 r. (czyli wedle znowelizowanej ustawy) powiększą tę kwotę o 450 mln zł. Stworzą one ponadto 1126 nowych miejsc pracy.

Strefy zajmują obszar 6264 ha. Ulokowały się w nich firmy z branży spożywczej, motoryzacyjnej, budowlanej, meblarskiej i drzewnej, elektronicznej, chemicznej, metalowej, poligraficznej i przemysłu lekkiego. W strefach są też firmy świadczące usługi z dziedziny ubezpieczeń i bankowości.