POLITYKA

Poniedziałek, 20 maja 2019

Polityka - nr 6 (6) z dnia 2015-04-24; Pomocnik Historyczny. Tajniki II Wojny. 70 rocznica zakończenia światowego konfliktu; s. 66-70

Zapomniane bitwy, tajne operacje, sekrety dyplomacji

Oskar Myszor

Przyczółek Mandżukuo

Jak to się w ogóle stało, że Japonia, kraj przez wieki zamknięty w sobie, zapragnęła być imperium azjatyckim?

Gwałtowna ekspansja. Historia powszechna zna niewiele przypadków tak gwałtownej ekspansji, jak podjęta przez Japonię w latach 30.–40. XX w. Jeszcze w 1931 r. w imperium japońskim sama Japonia zajmowała 56 proc. powierzchni (prawie 380 z 680 tys. km kw.) z 68 proc. ludności (65 z 90 mln). Przy czym owo imperium zbudowano w dość niedługim okresie – licząc od aneksji wysp Riukiu w 1879 r. Po wojnie z Chinami (1895 r.) przyłączono Tajwan, po wojnie z Rosją (1905 r.) Karafuto (pd. Sachalin) i płw. Kwantung w Mandżurii, w 1910 r. dokonano aneksji Korei, a po I wojnie światowej przejęto – formalnie jako mandat Ligi Narodów – kilka byłych kolonii niemieckich na Pacyfiku, zgrupowanych jako tzw. protektorat Mórz Południowych (jap. Nan’yō).

W ciągu kolejnych kilkunastu lat apetyty Japonii miały się jednak wielokrotnie powiększyć. Zajęcie Mandżurii w 1931 r. oraz rozpoczęta w 1937 r. inwazja na pozostałą część Chin oddały pod japońskie panowanie ok. 250–300 mln ludzi i ponad 2,3 mln km kw. Później, w ciągu kilku miesięcy 1942 r., zajęto Azję Południowo-Wschodnią – ponad 4 mln km kw. oraz 150 mln ludzi (w tym sojusznicza Tajlandia – 15 mln). W ...

Załączniki

  • Daleko na Wschodzie

    Daleko na Wschodzie - [rys.] Krysik Jarosław, [rys.] Sobczak Marek