POLITYKA

Sobota, 20 lipca 2019

Polityka - nr 31 (2665) z dnia 2008-08-02; s. 66-68

Historia

Aleksandra Porada

Rewolucja Młodych Turków

To co zdarzyło się w Turcji w trzech tygodniach lipca 1908 r., było nie tylko buntem poddanych. Było początkiem jednej z owych wielkich rewolucji, które kładą kres instytucjom, ustrojom, dynastiom i mitom, aby stworzyć własny.

Pierwszy strzał padł 12 czerwca w Salonikach. Dosięgnął Nâzima Beja, oficera policji prowadzącego śledztwo w tamtejszej szkole prawa. Cztery miesiące wcześniej władze otrzymały donos od lojalnego poddanego, któremu studiujący w Salonikach krewniak zwierzył się, iż zaproszono go do tajnego kółka młodzieżowego. W marcu w mieście pojawiła się komisja śledcza i rozpoczęły się aresztowania. Dochodzenie, prowadzone w środowisku studentów i młodych oficerów III korpusu armii, nie dało władzom jasnego obrazu sytuacji. Najlepszym dowodem, że owa tajna organizacja jest rzeczywiście groźna, był strzał oddany w kierunku prowadzącego śledztwo.

Spisku elit sułtan Abdulhamid II obawiał się od pierwszych dni swego panowania. Doszedł do władzy w 1876 r. po tym, jak politycy dążący do europeizacji imperium osmańskiego zdetronizowali sułtana Abdulaziza, aby zastąpić go jego najstarszym bratankiem, sprzyjającym głębokim reformom, Muradem. Ten jednak doznał załamania nerwowego, więc spiskowcy i jego musieli odsunąć od władzy. Wówczas na tron wstąpił jego młodszy brat Abdulhamid, który ...