POLITYKA

Sobota, 24 sierpnia 2019

Polityka - nr 13 (13) z dnia 2019-08-07; Pomocnik Historyczny. 7/2019. Dzieje Śląska czyli historia na pograniczu; s. 37-39

Maja Mozga-Górecka

Śląski gotyk

Sześć najciekawszych obiektów architektonicznych tego stylu (wybór autorski).

Dynamiczny rozwój śląskich miast (art. s. 66) i ich awans cywilizacyjny w XIII w. był połączony z dobrą koniunkturą budowlaną. Kierowane przez mistrzów wędrowne zespoły murarskie i kamieniarskie, zrzeszające się w tzw. strzechach (później wypartych przez cechy), napływały na Śląsk z różnych terenów. W lokalnej architekturze ścierały się więc i nawarstwiały wpływy północnofrancuskie oraz saksońskie, westfalskie, brandenburskie, nadreńskie, czeskie, łużyckie, koncepcje zaczerpnięte z awangardowych na owe czasy budowli cysterskich. Wraz z bogaceniem się ziemi śląskiej tworzono większe, rozpisane na dziesięciolecia plany budowlane – dopiero one zapewniły wędrownym warsztatom budowlanym stabilność. Doświadczeni mistrzowie (czołową postacią we Wrocławiu był Pieszko) wypracowywali oryginalny repertuar środków architektonicznych. W konsekwencji, mniej więcej od drugiej ćwierci XIV w., gdy roczny dochód Wrocławia wzrósł dwukrotnie, zaczęła się na Śląsku (głównie Dolnym i Środkowym) formować wyrazista i, zdaniem badaczy, osobna wersja gotyku, zwana śląską szkołą architektury gotyckiej lub modus silesiacus (...