POLITYKA

Czwartek, 23 maja 2019

Polityka - nr 7 (7) z dnia 2018-06-06; Pomocnik Historyczny. 4/2018. Za chlebem i wolnością; s. 136-138

III RP

Michał P. Garapich  [opr.]Agnieszka Mazurczyk

Słowniczek polonijny

Adampol. Wieś symbol. Położona na północno-wschodnich obrzeżach Stambułu, po azjatyckiej stronie Bosforu (turecka nazwa to Polonezköy – polska wieś). Inicjatorem jej założenia był Adam Czartoryski, który pragnąc wesprzeć polskich emigrantów ściągających po powstaniu listopadowym również do Turcji, wykupił leśne tereny pod Stambułem i stworzył tam polski ośrodek emigracyjny. Adampolanie trudnili się rolnictwem, leśnictwem i hodowlą zwierząt. Przez lata wieś była też popularną miejscowością letniskową. W czasie I wojny światowej całkowicie ją zniszczono. A po wojnie zaczęła wracać do normalnego życia w Republice Tureckiej. Mieszkańcy przyjęli obywatelstwo tureckie, założono turecką szkołę (likwidując polską) i zaczęto nauczać według przyjętych w Turcji programów. Nowe założenia na tyle faworyzowały ludność etnicznie turecką, że po II wojnie światowej adampolanie zaczęli emigrować do krajów Europy Zachodniej, Kanady, Stanów Zjednoczonych i Australii. Wieś podupadła. Odżyła dopiero pod koniec XX w., a obecnie Adampol jest luksusowym kurortem, położonym wśród lasó...