POLITYKA

Poniedziałek, 27 maja 2019

Polityka - nr 3 (3042) z dnia 2016-01-13; s. 22-24

Rozmowy Żakowskiego

Jacek Żakowski

Solidarność mamy w kościach

Prof. Jan Kubik, politolog, profesor na Uniwersytecie Londyńskim, o tym, jak długo PiS utrzyma się przy władzy i od czego to zależy

Jacek Żakowski: – Co się wyłoni z grudniowych demonstracji przeciwko rządom PiS?
Prof. Jan Kubik: – Najpierw spróbujmy zrozumieć, co się dzieje.

W kilka tygodni zmienił się ustrój w Polsce.
Dominująca interpretacja pochodzi z książki Fareeda Zakarii o nieliberalnej demokracji, tu i ówdzie zastępującej różne wersje demokracji liberalnej. Trudno powiedzieć, w którym momencie ta zmiana prowadzi do władzy autorytarnej, ale w takich krajach jak Węgry czy Polska widać przesunięcia od liberalnej ku większościowej demokracji.

Demokracja z natury jest większościowa.
Ale jest kwestia proporcji między wolą doraźnej większości a ochroną praw i porządku instytucjonalnego – zwłaszcza konstytucyjnego. Opis Zakarii pasuje do sytuacji w Polsce. Ale trafniejsza jest chyba koncepcja, którą zaproponował argentyński filozof polityczny Guillermo O’Donnell: rewolucja PiS jest podobna do latynoskich doświadczeń.

W jakim sensie?
O’Donnell identyfikuje trzy filary demokracji: rządy większości, prawa indywidualne i republikanizm. Rzą...

Jan Kubik jest profesorem nauk politycznych na Uniwersytecie Rutgers oraz profesorem i dyrektorem Szkoły Studiów Słowiańskich i Wschodnioeuropejskich na Uniwersytecie Londyńskim (UCL). Zajmuje się antropologią i socjologią polityczną Polski i Europy Wschodniej. Wydał m.in. „The Power of Symbols against the Symbols of Power. The Rise of Solidarity and the Fall of State Socialism in Poland” (z Grzegorzem Ekiertem, 2004 r.) i „Twenty Years After Communism: The Politics of Memory and Commemoration” (z Michaelem Bernhardem, 2014 r.).