POLITYKA

Piątek, 23 sierpnia 2019

Polityka - nr 6 (2640) z dnia 2008-02-09; s. 73-75

Historia

Andrzej Krawczyk

Surowy luty

W lutym 1948 r. partia komunistyczna przejęła władzę w Czechosłowacji. Można uznać tę datę za symboliczne zakończenie budowania sowieckiego imperium we wschodniej Europie. Od tego momentu było jasne, że będzie tylko jedna droga wyznaczana na Kremlu.

Na przełomie 1947 i 1948 r. walka o wyznaczenie granicy imperium sowieckiego praktycznie zakończyła się. Wpływy komunistów we Francji i we Włoszech zostały ograniczone. Próba pozyskania Grecji przez ZSRR zakończyła się przegraną (choć wojna domowa miała jeszcze trwać jakiś czas). Podobnie fiaskiem zakończyła się próba aneksji wschodnich granicznych prowincji Turcji. Niewyjaśniony był jeszcze zakres obecności i wpływów sowieckich na terenach byłej III Rzeszy: w sowieckich strefach okupacyjnych w Niemczech i w Austrii, ale coraz wyraźniejsze było tworzenie się dwóch rozdzielnych struktur administracyjnych – sowieckiej i państw zachodnich.

W sowieckiej strefie imperialnej znalazły się więc Polska i Czechosłowacja oraz państwa, które w latach II wojny światowej były sojusznikami III Rzeszy (Węgry, Rumunia, Bułgaria) i ich status – krajów okupowanych – był powszechnie akceptowany. Dawało to Moskwie swobodę manewru, usprawiedliwiało bezpośrednią kontrolę i obecność, a elity i społeczeństwa paraliżowało strachem. Zachód milcząco zgodził się, by „...