POLITYKA

środa, 24 kwietnia 2019

Polityka - nr 1 (1) z dnia 2005-04-26; Tajemnice Końca Wojny; s. 101

Skutki

Świat po rzezi

Na naszej ziemi to wielkie kataklizmy i rzezie są akuszerami nowego porządku, mobilizują szlachetne jednostki do budowy lepszego świata. Mimo ich idealizmu i hekatomby ofiar, trudno powiedzieć, by człowiek wyniósł z II wojny światowej właściwe, jak to się mówi, lekcje historii.

Podchorąży Józef Szczepański z harcerskiego batalionu Parasol, ciężko ranny w brzuch i udo podczas walk na Starym Mieście w Powstaniu Warszawskim, przenoszony kanałami do Śródmieścia zmarł 1 września 1944 r. Miał zaledwie 22 lata. To on był autorem śpiewanej potem wiele lat piosenki „Pałacyk Michla, Żytnia, Wola...”; ale czy kto pamięta jego niedrukowany w PRL, pełen tragicznej goryczy wiersz napisany po miesiącu walk powstańczych, kiedy dla poety wszystko było jasne:

„Czekamy ciebie, czerwona zarazo,
Byś wybawiła nas od czarnej śmierci,
Byś kraj nam przedtem rozdarłszy na ćwierci
Była zbawieniem, witamy z odrazą”.

Ta dwoistość roli i charakteru głównego w Europie zwycięzcy nad Hitlerem – Stalina, wybawiciela i zniewoliciela, sojusznika i przeciwnika – zaciążyła najbardziej na kształcie zwycięstwa i na powojennym porządku w Europie przez długie dziesięciolecia. Nie na darmo mówi się o wieku XX jako wieku nie jednego, ale dwóch totalitaryzmów.

Ta dwoistość przyszłej, powojennej ...