POLITYKA

środa, 26 czerwca 2019

Polityka - nr 18 (18) z dnia 2018-12-12; Pomocnik Historyczny. 8/2018. Polacy i Niemcy. Tysiąc lat sąsiedztwa; s. 11

Detale

 TT

Święte i przeklęte: Rzym

Związana z chrześcijaństwem tradycja europejska traktowała Rzym jako źródło i centrum swojego universum. Zarówno niemieccy cesarze, jak i królowie Polski od zarania spoglądali więc nań jako na miejsce, które sankcjonowało ich władzę. W pamięci obu społeczeństw mocno zakorzenił się mit Rzymu jako źródła prawa. Tradycja starej rzymskiej wspólnoty prawnej oraz promieniująca z niej więź polityczna oddziaływała na średniowieczne koncepcje prawne, o czym najdobitniej świadczy choćby „Kronika” Wincentego Kadłubka. Pamięć o prawie rzymskim ożywała zawsze wtedy, gdy władca, państwo (a w przypadku Polaków później również zaborcy) naruszali prawa obywateli.

Tworząca naród polityczny szlachta kultywowała tradycje antycznego Rzymu, postrzegając Rzeczpospolitą jako spadkobierczynię jego republikańskich tradycji. Również emocjonalne związki z Rzymem były nad Wisłą dużo silniejsze niż po drugiej stronie Odry. W przypadku Niemiec zaważyło wystąpienie Marcina Lutra; opozycja względem Wiecznego Miasta stała się istotnym składnikiem niemieckiego ja. ...