POLITYKA

Sobota, 25 maja 2019

Polityka - nr 3 (3) z dnia 2013-04-03; Pomocnik Historyczny. Historia Żydów polskich; s. 20

Detale

Szabat

Szabat/szabas (hebr., jid. szabes) to cotygodniowy dzień odpoczynku, trwający od zachodu słońca w piątek do godziny po zachodzie słońca w sobotę. W tym dniu należało powstrzymać się od wszelkiej pracy, a więc zapalania ognia, gotowania, zajmowania się handlem, podróżowania. Pobożni Żydzi nie mogli oddalać się od miejsca zamieszkania na więcej niż 2 tys. łokci (nieco ponad 1 km). Zakaz można było złamać jedynie w przypadku zagrożenia życia, zdrowia lub mienia. Dozwolone było jednak studiowanie Tory. Bezwzględny zakaz pracy skłaniał niektórych Żydów do zatrudniania tzw. szabes-goja (jid.), nie-Żyda, który wykonywał za domowników niezbędne czynności, tj. ogrzanie mieszkań czy podgrzewanie posiłków. Było to jednak niezgodne z prawem talmudycznym.

Po modlitwie w bożnicy domownicy zasiadali do uroczystej kolacji, poprzedzonej zapaleniem przez panią domu szabasowych świec (co najmniej dwóch) i wygłoszeniem specjalnego błogosławieństwa. Następnie rodzice błogosławili dzieci, a pan domu odmawiał kidusz (hebr. uś...