POLITYKA

Piątek, 24 maja 2019

Polityka - nr 17 (2702) z dnia 2009-04-25; s. 62-65

Kultura

Katarzyna Janowska

Tak łatwo się umiera

Rozmowa z Krystyną Jandą, grającą główną rolę w filmie Andrzeja Wajdy „Tatarak”

Za 7 lat jedno z polskich miast nosić będzie tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. I choć batalia o to miano na dobre ruszy dopiero pod koniec roku, już zaczął się turniej kandydatów.

Katarzyna Janowska: – O czym dla pani jest opowiadanie „Tatarak” Jarosława Iwaszkiewicza?

Krystyna Janda: – Dla mnie od początku to było opowiadanie o śmierci. Tym boleśniejszej, że w opowiadaniu Iwaszkiewicza powtarzają się śmierci młodych ludzi, synów pani Marty, wreszcie 20-letniego Bogusia, co na mnie robiło wrażenie przy lekturze... Andrzej Wajda patrzył jakby jaśniej na tę historię. Dla niego była ona tajemnicza, piękna, skomplikowana, zanurzona w przyrodzie, w krajobrazie, w milczeniu. Mówił o przemijaniu, żalu, że odchodzi młodość…

Wasza też?

Tak, to jest też w jakimś sensie film o nas. Zresztą takie zamierzenie było od początku... Andrzejowi parę razy się wyrwało, niby żartem, niby ze śmiechem, że może to będzie jego ostatni film..., ale to robiło na mnie piorunujące wrażenie. Czułam, że podchodzimy do czegoś, co nie będzie w żaden sposób rutynowym zadaniem. Nie mogłam uwierzyć, że dziennikarze opisują ten film jako romans starzejącej się kobiety z młodym chłopcem. To historia wielopiętrowa, powikłana, subtelna, uwodzą...

Krystyna Janda debiutowała na ekranie rolą Agnieszki w filmie Andrzeja Wajdy „Człowiek z marmuru” (1976). Zagrała też w kolejnych filmach tego reżysera: „Bez znieczulenia”, „Dyrygent”, „Człowiek z żelaza”. Za rolę w „Przesłuchaniu” Ryszarda Bugajskiego dostała Złotą Palmę na festiwalu w Cannes, za rolę w „Zwolnionych z życia” Waldemara Krzystka – Srebrną Muszlę w San Sebastian. Jednym z jej ostatnich wyróżniających się wcieleń była postać Jadwigi Stańczakowej, którą stworzyła w filmie Andrzeja Barańskiego „Parę osób, mały czas”. Sama zrealizowała film „Pestka” według powieści Anki Kowalskiej. W teatrze zagrała około 60 ról, od antyku przez Szekspira do współczesnego repertuaru teatralnego polskiego i światowego. W 2005 r. założyła teatr Polonia, którego jest dyrektorem, reżyserem i czołową aktorką.