POLITYKA

Niedziela, 19 maja 2019

Polityka - nr 51 (2381) z dnia 2002-12-21; s. 24-26

Temat tygodnia / Unia wzięta

Jacek Safuta

Teraz my!

Złośliwi w Unii mówili przed kopenhaskim szczytem o „polskim melodramacie w trzech aktach” i nie zawiedli się. Trzy piątkowe rundy Miller–Rasmussen i przerwy między nimi obfitowały w ostre słowa, dramatyczne gesty, zaskakujące zwroty i potyczki na oświadczenia między dyplomatami obu stron. Nie był to ustawiony pojedynek.

Szanse i wyzwania są niepomiernie większe po naszej stronie, ale spośród obecnych członków to Niemcy najwięcej ryzykują i w zamian z czasem najwięcej skorzystają na tym poszerzeniu. Są najbardziej zainteresowane i najwięcej zapłacą. A że wskutek zaniechania reform popadły ostatnio w spore tarapaty gospodarcze i budżetowe, to właśnie im partnerzy pozostawili wyznaczenie granic tego, co możliwe w negocjacjach. Wydawało się, że te granice rozpoznali wspólnie Miller ze Schröderem podczas niedawnej kolacji w Hanowerze. Stąd pojawiające się w europejskich korytarzach władzy i w mediach przypuszczenia, że „scenariusz Kopenhagi napisano w Hanowerze”. To chwytliwa teza, ale zbyt uproszczona. W Unii składającej się z 15 demokracji, w dodatku negocjującej z 10 innymi, nie da się wszystkiego do końca przewidzieć i wyreżyserować.

Kiedy ekipa Millera pojawiła się w piątek 13 grudnia o godzinie 8.30 u premiera Andersa Fogha Rasmussena, była podobno zaskoczona jego twardymi ripostami. Duńczyka rozzłościła cią...

Co wynegocjowaliśmy

Budżet: W latach 2004–2006 zobowiązania unijnego budżetu wobec Polski sięgną 19,2 mld euro, w tym 11,4 mld funduszy strukturalnych i spójności (wsparcie regionów i infrastruktury), 4,6 mld dotacji dla rolnictwa i wsi oraz 1,4 mld gotówki na poprawę płynności budżetu. W tym czasie składki członkowskie wyniosą 6,5 mld euro.

Dopłaty bezpośrednie: Polscy rolnicy mogą otrzymywać w pierwszych latach członkostwa 55, 60, 65 proc. należnych im teoretycznie dopłat bezpośrednich, z których do 40 proc. może być finansowane z budżetu unijnego, a reszta z narodowego. Drobni i średni rolnicy deklarujący gotowość modernizacji i produkcji na rynek mogą liczyć na premię w wysokości 5 tys. zł i inne formy wsparcia z funduszu rozwoju wsi, który będzie też dotował zalesianie, wcześniejsze emerytury dla rolników, dostosowanie do standardów sanitarnych i ekonomicznych itp.

Instytucje; Polska będzie miała w Radzie (ministrów) Unii 27 głosów na 321, tyle co Hiszpania, o dwa mniej niż Niemcy, Francja, Wielka Brytania czy Włochy (dla porównania Czechy i Węgry po 12); 54 miejsca w 732-osobowym Parlamencie Europejskim; prawo do zgłaszania kandydatury jednego komisarza (na 25 zasiadających w Komisji Europejskiej, po jednym z każdego kraju).

Kwoty produkcji rolnej: Większość limitów przewyższa średnią produkcji z ostatnich lat. Dotyczy to na przykład kwoty (limitu) sprzedaży hurtowej mleka, którą w ostatniej chwili wynegocjował premier Miller na szczycie w Kopenhadze – 8,5 mln ton. Musiał jednak zgodzić się na przerzucenie dodatkowej ilości mleka (1,5 mln t) z kwoty sprzedaży bezpośredniej, która byłaby zapewne w niewielkiej części wykorzystywana. Łączna kwota mleczna sięga 8,96 mln ton, a w 2006 r. może wzrosnąć do 9,38 mln.

Ochrona środowiska: 10 okresów przejściowych na kosztowne dostosowanie, najdłuższy do 2015 r.

Podatki: Okresy przejściowe umożliwiające stopniowe dojście do wymaganej stawki akcyzy na papierosy (do końca 2008 r.) i utrzymanie 7-procentowego VAT na sprzedaż nowych mieszkań, usługi i remonty w budownictwie mieszkaniowym z wyjątkiem materiałów budowlanych, na produkty żywnościowe i środki produkcji rolnej z wyjątkiem maszyn rolniczych i ciągników; w gastronomii; na specjalistyczne książki i czasopisma (do 2007 r.).

Praca: Inne państwa Unii będą mogły teoretycznie ograniczać dostęp obywateli nowych państw do swojego rynku pracy nawet przez 7 lat, ale Dania, Grecja, Holandia, Irlandia, Szwecja i Wielka Brytania zadeklarowały otwarcie się dla pracowników z nowych krajów zaraz po poszerzeniu Unii, a kilka innych państw zapowiada, że zrobi to po dwóch latach.

Przetwórstwo: Dochodzące do 4 lat okresy przejściowe na dostosowanie producentów mleka, zakładów mleczarskich i mięsnych do standardów unijnych.

Ziemia: Polska ma prawo przez 12 lat od dnia wejścia do Unii ograniczać sprzedaż ziemi rolniczej i leśnej firmom i nierolnikom z innych państw UE. Unijni rolnicy będą mogli kupić dzierżawioną ziemię po 7 latach pracy na niej w województwach północnych i zachodnich, a po 3 latach w południowych i wschodnich. Restrykcje w nabywaniu domków letniskowych potrwają 5 lat.

Kalendarz wchodzenia do UE

marzec/kwiecień 2003 – zatwierdzenie traktatu akcesyjnego przez Parlament Europejski (traktat o przystąpieniu Cypru, Czech, Estonii, Litwy, Łotwy, Malty, Polski, Słowacji, Słowenii i Węgier – ponad 6 tys. stron wraz z załącznikami)

16 kwietnia – podpisanie traktatu w Atenach; początek procesu ratyfikacji w 25 państwach

8 czerwca – referendum w Polsce

październik – raporty Komisji Europejskiej o wykonywaniu przez 10 przystępujących krajów zobowiązań podjętych w negocjacjach członkowskich

1 maja 2004 r. – przystąpienie Polski i 9 innych krajów do Unii Europejskiej