POLITYKA

Niedziela, 25 sierpnia 2019

Polityka - nr 12 (2900) z dnia 2013-03-20; s. 60-61

Historia

Marek Ostrowski

Umarłby w butach

Rozmowa z brytyjskim historykiem Nigelem Westem, ekspertem od spraw wywiadu i szpiegostwa

Marek Ostrowski: – W książce „Tajna Wojna: historia SOE, brytyjskiej organizacji sabotażowej czasu wojny” kwestionuje pan osiągnięcia SOE.
Nigel West: – Książkę zadedykowałem mojemu przyjacielowi, którego zrzucono na spadochronie na Śląsku, gdzie po dwóch dniach został aresztowany i skazany na śmierć. Nie neguję niezwykłej waleczności poszczególnych oficerów. Sądzę jednak, że wykreowaliśmy o nich pewien mit.

Demitologizuje pan m.in. słynną operację Harling – wysadzenie mostu Gorgopotamos w Grecji.
Rzeczywiście, wspaniała operacja, niezwykły sukces. A naprawdę oficer SOE, który dowodził akcją, nie mówił po grecku, nie znał kraju. Raz przed wojną odwiedził Dubrownik i to była jego jedyna kwalifikacja do zadania. Odbył szkolenie, które trwało zaledwie trzy dni. Nie znał członków swojego zespołu. Wysadzenie mostu zajęło miesiące; o wiele za długo, żeby skomplikować Niemcom zaopatrzenie na szlaku do Afryki Północnej. Potem zostawiono tam agentów na jakiś rok, zamiast, jak planowano, ewakuować ich okrętem podwodnym. Kontakt z uczestnikami takich misji był ograniczony, wysył...

Nigel West (ur. w 1951 r.), prawdziwe nazwisko Rupert Allason, historyk i były poseł brytyjskiej Partii Konserwatywnej. Autor wielu książek o wywiadzie, tajnych służbach i bezpieczeństwie. Nazwany ekspertem ekspertów przez brytyjską grupę pisarzy książek szpiegowskich przy tygodniku „The Observer”. Honorowy członek amerykańskiego Stowarzyszenia byłych Oficerów Wywiadu (AFIO), od którego w 2011 r. otrzymał nagrodę literacką. Jest też europejskim redaktorem wydawanego w Waszyngtonie „World Intelligence Review”.

SOE – Special Operations Executive (Kierownictwo Operacji Specjalnych), znane jako tajna armia Churchilla, było brytyjską organizacją konspiracyjną w czasie II wojny światowej. Jej zadaniem było pobudzanie ruchu oporu w Europie, Etiopii i Azji Południowo-Wschodniej. SOE szkoliło też i zrzuciło w okupowanej Polsce elitarną grupę komandosów, tzw. cichociemnych – oficerów dywersji, którzy wzmacniali dowodzenie Armią Krajową. Na kanwie operacji SOE powstały sensacyjne filmy wojenne, takie jak „Działa Navarony”, „Most na rzece Kwai”, „Tylko dla orłów”, a w Polsce serial telewizyjny „Czas honoru”. O związanej z SOE polskiej agentce napisano książkę „Wojna moja miłość. Krystyna Skarbek – ulubiona agentka Churchilla”.