POLITYKA

Czwartek, 18 lipca 2019

Polityka - nr 33 (2667) z dnia 2008-08-16; Polityka. Pomocnik Historyczny. Nr 2 (11); s. 38-42

Klaus Bachmann

Utajnione ankiety

Dole i niedole OBOP

Podczas gdy władze PRL bezgranicznie wierzyły w doniesienia SB, w Polsce działał malutki, bardzo skromny wywiad, który dostarczał lepsze raporty o nastrojach społecznych niż wszyscy tajni informatorzy razem wzięci. Ale go nie słuchano.

Socjologia była przez stalinizm wyklęta jako nauka z gruntu burżuazyjna. Dlatego 1953 r. nie był najlepszym czasem, aby w prywatnych mieszkaniach organizować seminaria o zachodnich metodach socjologicznych. Przekonała się o tym grupa młodszych pracowników naukowych z Uniwersytetu Warszawskiego i Polskiej Akademii Nauk. W październiku 1953 r. UB zwinęła ich w jeden dzień. Wśród aresztowanych był Zygmunt Skórzyński, który wspomina: – Prawdopodobnie szykowano wtedy jakiś pokazowy proces. Zabrakło jednak dowodów i wypuszczono nas. Wobec niektórych UB jednak stosował wymyślne szykany: wzywano na rozmowy, przesłuchania, były próby werbunku.

Szczególnie dokuczliwe były te represje wobec Czesława Czapowa, który w końcu prosił o pomoc zarówno episkopat jak i Stowarzyszenie PAX. Kiedy i to nic nie dało, podjął dramatyczny krok. W listach do UB i do PAX powiadomił, że nie był już w stanie wytrzymać presji i zapowiedział samobójstwo – podając dokładny czas i miejsce. Skórzyński: – O wyznaczonej godzinie ...

Klaus Bachmann, dziennikarz i publicysta, niegdyś korespondent prasy niemieckojęzycznej w Polsce, jest profesorem politologii w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej, prowadzi projekt dotyczący zmian społecznych w PRL na podstawie ówczesnych badań opinii publicznej, przygotowuje na ten temat książkę na rynek niemiecki.

Załączniki

  • Rok 1959. Czy jesteś gotów poświecić życie za ojczyznę?

    Rok 1959. Czy jesteś gotów poświecić życie za ojczyznę?

  • Rok 1967. Narody lubiane i nielubiane

    Rok 1967. Narody lubiane i nielubiane

  • Rok 1982. Wojsko stanu wojennego

    Rok 1982. Wojsko stanu wojennego

  • Rok 1986. Kara śmierci

    Rok 1986. Kara śmierci

  • Rok 1988. Jak się żyje?

    Rok 1988. Jak się żyje?