POLITYKA

Piątek, 23 sierpnia 2019

Polityka - nr 45 (2270) z dnia 2000-11-04; s. 17

Wydarzenia

Ewa Nowakowska

Wąska specjalizacja

Mamy wybitnych uczonych i naukę w stanie agonalnym

Po raz dziewiąty przyznano doroczne nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Dziennikarze nazywają je polskim Noblem. Prof. Maciej W. Grabski, prezes Fundacji, zżyma się, ilekroć to słyszy. Niby komplement, a sugeruje wtórność. – Nasza nagroda sama pracuje na swój prestiż i jak dotąd, bez samochwalstwa, udaje się to coraz lepiej – mówi.

Rzeczywiście, każdy z tegorocznych laureatów jest gwiazdą w swojej dziedzinie (patrz ramka). Wcześniej też sito Fundacji łowiło diamenty. Prof. Aleksander Wolszczan został uhonorowany jedną z pierwszych nagród FNP, zanim stał się sławny w Ameryce i świecie. Takie nazwiska jak Wiesław Jędrzejczak (hematolog), Bohdan Paczyński (astrofizyk), Maciej Żylicz (biolog) tworzą ścisłą czołówkę w swoich dziedzinach.

Nagrody FNP przyznawane są uczonym indywidualnie, za największe osiągnięcia, uzyskane lub potwierdzone w ostatnich czterech latach. Chodzi o takie odkrycia, które liczą się w nauce światowej, a zarazem mają wymiar praktyczny, cytuję: „wnoszą zauważalny wkład w życie duchowe i postęp cywilizacyjny naszego kraju”. We współczesnej nauce dominują raczej zespoły, które wspólnym wysiłkiem dochodzą do sukcesów, toteż nie jest łatwo spełnić kryterium samodzielności pracy badawczej, uwieńczonej odkryciem. Rada Fundacji pozostaje jednak odporna na naciski, aby nagradzać osiągnięcia zespołowe. – Czy najlepsza nawet orkiestra skomponowała symfonię? – pyta prof. Grabski. – Pierwszy jest zawsze kompozytor, czyli twórca i mistrz, ...

Laureaci nagród FNP 2000:

W dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych: prof. dr hab. Jan Strelau (ur. 1931) z Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego – za stworzenie psychologicznej regulacyjnej teorii temperamentu, a szczególnie za dzieło (opublikowane najpierw w USA) „Temperament. A Psychological Perspective”.

W dziedzinie nauk przyrodniczych i medycznych: prof. dr hab. Leszek Kaczmarek (ur.1957) z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie – za prace poświęcone wpływowi różnych bodźców na ekspresję genów w wybranych strukturach mózgu ssaków.

W dziedzinie nauk ścisłych: prof. dr hab. Bogumił Jeziorski (ur. 1947) z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego – za stworzenie nowego systemu dokładnych kwantowych obliczeń oddziaływań międzyatomowych i międzymolekularnych.

W dziedzinie nauk technicznych: prof. dr hab. inż. Jan Węglarz (ur. 1947) z Instytutu Informatyki Politechniki Poznańskiej – za rozwijanie metod projektowania informatycznych systemów zarządzania i sterowania produkcją.

Każdy z laureatów otrzymuje dyplom, statuetkę z brązu oraz nagrodę pieniężną, która w tym roku wynosi 55 tys. zł (wolne od podatku). Uroczyste wręczenie nagród odbędzie się 8 grudnia na Zamku Królewskim w Warszawie.