POLITYKA

Czwartek, 23 maja 2019

Polityka - nr 9 (9) z dnia 2015-07-08; Pomocnik Historyczny. Wielkie Dynastie Europy; s. 136-141

Wazowie

Jerzy Besala

Wazowie

Wazowie zaważyli mocno na dziejach dwóch państw. Szwecji otworzyli drogę do potęgi. Rzeczpospolitą wplątali w wojny, w których wyniku weszła w stan kryzysu. Bywało, że Wazowie z obu tronów stawali przeciw sobie.

Ze snopem w herbie. Ród Wazów pochodził z drobnej, prawdopodobnie niemieckiej szlachty. W XIV w. Nils Kettilsson w szwedzkiej prowincji Uppland nie używał jeszcze herbu, ale patronimicum, czyli końcówki imienia ojca w połączeniu z son, jak większość szlachty. W 1396 r. jego syn, Krister Nilsson, został pasowany na rycerza, po czym na początku XV w. osiągnął urząd drotsa, regenta na czas niepełnoletniości króla. Wtedy też pojawia się znak herbowy rodu – Vasa, co oznaczało snopek. Pierwszy Waza na tronie, król Gustaw, będzie się nim pieczętował; opisał go jako naręcze gałęzi, czyli snopek szańcowy, faszynę, pod którym chroniły się nacierające wojska podczas oblężenia albo zarzucały nim fosy, by podejść pod mury. Potem jednak snopek szańcowy przeistoczył się w herbie w snopek zboża, być może – jak sądzą niektórzy historycy szwedzcy – w związku z posiadaniem przez ród gospodarstw we wsi Vasa.

Krewcy antenaci. Ród Wazów zaczął nabierać znaczenia, wiążąc się przez koligacje małżeńskie ...

Panujący z dynastii Wazów

Królowie Szwecji

Gustaw I (1523–60)

Eryk XIV (1560–68)

Jan III (1568–92)

Karol IX Sudermański (1604–11)

Gustaw II Adolf (1611–32)

Krystyna (1632–54)

Królowie Polski i wielcy książęta Litwy

Zygmunt III (1587–1632)

Władysław IV (1632–48)

Jan II Kazimierz (1648–72)

Załączniki

  • [Wazowie - mapa]

    [Wazowie - mapa] - [rys.] Sobczak Marek