POLITYKA

Poniedziałek, 17 grudnia 2018

Polityka - nr 47 (2479) z dnia 2004-11-20; s. 3-12

Raport

Bianka Mikołajewska

Wielki SKOK

Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe, czyli SKOK, po cichu wyrosły na jedną z większych i zasobniejszych instytucji finansowych. Mają ponad milion członków, sieć placówek większą niż PKO BP i jeszcze potężniejszą sieć powiązań, dzięki której udaje się przeforsować w parlamencie kolejne korzystne ustawy. Układ polityczno-biznesowo-rodzinny, jaki oplata SKOK, jest imponujący. A wszystko to za parawanem idei tanich sąsiedzkich kredytów. W sumie przykład kapitalizmu politycznego – godny przestudiowania.

W Sejmie przedwyborcza gorączka. Posłowie na gwałt poszukują pomysłów, które przysporzą im nowych wyborców. Jednym z wabików Prawa i Sprawiedliwości ma być ustawa o zwalczaniu lichwy (wprowadzająca limit oprocentowania kredytów konsumenckich) oraz ustawa o upadłości osób fizycznych. Zgodnie z nią każdy, kto stanie się niewypłacalny, będzie mógł ogłosić bankructwo (dotąd był to przywilej osób prawnych: spółek, przedsiębiorstw państwowych). Od momentu ogłoszenia plajty instytucje, którym bankrut jest winny pieniądze, nie będą mogły naliczać mu karnych odsetek, wstrzymane zostaną także egzekucje i dłużnik będzie stopniowo spłacał wierzycieli.

W czasie prac nad projektami PiS z sejmowej trybuny padają typowe dla przedwyborczego okresu deklaracje: o konieczności obrony najuboższych przed wyzyskiem „obcych” instytucji finansowych, o chęci niesienia pomocy tysiącom polskich rodzin stojących u progu bankructwa. Pracującym nad ustawami w podkomisjach i komisjach nikt nie patrzy na ręce, bo też nikt nie spodziewa się, że przepisy dotyczące ludzi, ...

SKOK jest dziś federacją 96 regionalnych Kas (1400 oddziałów), nad którymi nadzór sprawuje Krajowa SKOK. Każda z Kas ma własny zarząd. Mogą w nim jednak zasiadać wyłącznie osoby, które zdały egzamin przed komisją powołaną przez Kasę Krajową.

Zgodnie z prawem Kasę mogą założyć pracownicy jednego zakładu pracy lub członkowie jednej organizacji społecznej (stowarzyszenia, fundacji itp.). Każdy z nich musi opłacić wpisowe i wnieść wkład członkowski.

SKOK przyjmują depozyty swoich członków i z zebranych w ten sposób pieniędzy udzielają im nisko oprocentowanych pożyczek. Zgodnie z prawem powinny prowadzić działalność non profit.

SKOK do Sejmu

Parlamentarzyści związani z Kasami

Przemysław Gosiewski – poseł PiS, były pracownik Fundacji na rzecz Polskich Związków Kredytowych i doradca Krajowej SKOK

Aleksander Szczygło – poseł PiS, zaciągnął w SKOK 23 tys. zł pożyczki

Witold Hatka – poseł LPR, członek sejmowej komisji finansów, pracującej nad projektami ustaw o upadłości konsumenckiej i o zapobieganiu lichwie, a także członek (1 z 8) podkomisji powołanej do rozpatrzenia tego drugiego projektu, zaciągnął w SKOK kilka pożyczek, ale ich nie spłacał, w latach 2000–04 zawarł z Towarzystwem Ubezpieczeń Wzajemnych SKOK trzy ugody na łączną sumę 264 tys. zł

Zygmunt Wrzodak – poseł LPR, przed wyborami członek rady nadzorczej SKOK ZPC Ursus, po wyborach zaciągnął w Kasie 60 tys. zł pożyczki

Gertruda Szumska – posłanka LPR, działaczka SKOK w Gdańsku

Stanisław Grzonkowski – były poseł AWS, były członek rady nadzorczej Krajowej SKOK i pełnomocnik zarządu Krajowej SKOK

Andrzej Gargaś – były poseł AWS, współzałożyciel i członek zarządu SKOK w Hucie Stalowa Wola

Bogusław Kaczmarek – były poseł UP, obecnie członek zarządu i dyrektor Stowarzyszenia Krzewienia Edukacji Finansowej

SKOK w terenie

Lokalni działacze w Kasach

Adam Byzdra – były członek Zarządu Regionu NSZZ Solidarność w Katowicach, obecnie członek rady nadzorczej Krajowej SKOK i przewodniczący rady nadzorczej SKOK Wesoła

Krzysztof Kwiatek – w 2002 r. kandydował z listy PiS do sejmiku śląskiego, członek komisji Funduszu Stabilizacyjnego Krajowej SKOK

Jędrzej Jędrych – radny PiS w sejmiku śląskim, dyrektor regionalny TUW SKOK w Katowicach

Jerzy Szmit – przewodniczący olsztyńskiego PiS, szef SKOK w Olsztynie

Zbigniew Puniewski – były wiceprezydent Wrocławia rekomendowany przez PiS, były wiceprezes SKOK im. F. Stefczyka

Krzysztof Bargielski – radny Stowarzyszenia Rodzin Katolickich w Rumi, prezes SKOK im. św. Jana z Kęt

Stanisław Kuć – radny LPR w sejmiku lubelskim, pełnomocnik SKOK w Chełmie

Stanisław Szwabski – przewodniczący Rady Miasta Gdyni z ramienia Platformy Obywatelskiej, niegdyś działacz AWS, przewodniczący Rady Funduszu Stypendialnego SKOK

SKOK familijny

Wpływy rodziny Bireckich

Grzegorz Bierecki:
prezes Krajowej SKOK
• prezes Fundacji na rzecz Polskich Związków Kredytowych
• członek rad nadzorczych: SKOK im. F. Stefczyka, Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych SKOK oraz spółek: Asekuracja, H and S, Towarzystwo Finansowe SKOK, Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie SKOK

Marzena Bierecka – żona Grzegorza Biereckiego:
• wiceprezes Stowarzyszenia Krzewienia Edukacji Finansowej

Jarosław Bierecki – brat Grzegorza Biereckiego:
• członek zarządu Fundacji na Rzecz Polskich Związków Kredytowych
• członek rad nadzorczych: SKOK im. F. Stefczyka, Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych SKOK oraz spółek: Asekuracja, H and S, Towarzystwa Finansowego SKOK, Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie SKOK

Alicja Bierecka – żona Jarosława Biereckiego:
• sekretarz Stowarzyszenia Krzewienia Edukacji Finansowej

SKOK do parafii

Po 1995 r. jak grzyby po deszczu zaczęły wyrastać Kasy przy parafiach. Kandydaci na członków przyparafialnych SKOK musieli się jednak najpierw zapisać do Stowarzyszenia Rodzin Katolickich, którego prezesem jest były minister Kazimierz Kapera, znany obrońca życia poczętego i działacz radykalnej prawicy katolickiej. Stowarzyszenie współpracuje ze SKOK zrzeszającymi ponad 100 tys. osób, m.in.:

SKOK Piast w Tychach – 74 tys. członków, 94 oddziały

SKOK im. św. Jana z Kęt w Rumii – ok. 9 tys. członków, 26 oddziałów

SKOK przy Parafii Opatrzności Bożej w Gdańsku – 6,8 tys. członków, 12 oddziałów

SKOK Rodzin Katolickich w Białymstoku – 2 tys. członków, 3 oddziały

SKOK im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego we Wrześni – 16 tys. członków, 19 oddziałów

Każdy z członków SRK musi opłacić 12 zł składki członkowskiej rocznie. Pragnąc skorzystać z dobrodziejstw SKOK, chcąc nie chcąc wspiera też działalność polityczną. Stowarzyszenie wystawia bowiem własne listy kandydatów w wyborach samorządowych, w parlamentarnych startuje w koalicjach (w 1997 r. wraz z innymi prawicowymi ugrupowaniami tworzyło AWS).