POLITYKA

Wtorek, 23 października 2018

Polityka - nr 22 (2707) z dnia 2009-05-30; Polityka. Pomocnik historyczny. Nr 2 (13); s. 40-43

Jerzy Kulikowski

Wojażer zepsutej Europy

Burzliwe życie zapomnianego medyka

Kim był, tak naprawdę, Jan Fryderyk Bachstrom? Lekarzem? Uczonym? Wynalazcą? Religijnym fanatykiem? Awanturnikiem szukającym wciąż nowych przygód? Pewnie każdym po trochu.

Atak sprzymierzonych wojsk chrześcijańskich pod dowództwem króla Jana Sobieskiego był tak gwałtowny, manewr tak zaskakujący, że w pół godziny ogromna armia turecka oblegająca Wiedeń została rozbita. Uciekający w popłochu Turcy pozostawili zwycięzcom przebogaty obóz; widomym tego śladem są strojne namioty, które możemy podziwiać na zamku wawelskim. Mało kto wie, że razem z obozem dostała się do niewoli dziewiętnastoletnia córka samego wielkiego wezyra tureckiego Kara Mustafy. Historia milczy, czyją była branką; dowiadujemy się dopiero, że sprzymierzony z Mustafą przywódca antyhabsburskiego powstania kuruców książę Imre Tekely wykupił ją z niewoli z zamiarem zwrócenia ojcu.

Wypadki potoczyły się jednak inaczej; Kara Mustafa z rozkazu sułtana Mehmeda IV został uduszony zielonym jedwabnym sznurem. Pasierb Tekely’ego, Ferenc Rakoczy, ujrzawszy piękną Turczynkę zakochał się w niej na zabój. Uczucie musiało być wzajemne, bo Ferenc namówił dziewczynę, aby przyjęła chrzest i w największej tajemnicy, w obawie przed despotyczną matką, zakochana para wzięła ślub. Młoda małżonka zamieszkała w&...

~Jerzy Kulikowski jest lekarzem, emerytowanym ordynatorem oddziału chirurgii jednego z krakowskich szpitali, gromadzi materiały na temat mniej znanych postaci w historii polskiej medycyny.