POLITYKA

Czwartek, 20 czerwca 2019

Polityka - nr 45 (2579) z dnia 2006-11-11; Polityka. Pomocnik Historyczny; s. 10-14

Andrzej Chwalba

Wojna na górze, wojna na zawsze

Trzeci rok Trzeciej RP

W dziejach III Rzeczpospolitej to właśnie 1992 r. uchodzi za najbardziej dramatyczny. Do dzisiaj rzutuje na polskie życie polityczne, jego klimaty i temperaturę polemiki. Jak do tego doszło? Czy musiało dojść?

Narastające od 1989 r. pęknięcia w obozie solidarnościowym doprowadziły w 1992 r. do ujawnienia głębokich sprzeczności, które przeistoczyły się w wojnę ugrupowań wyrastających z tego samego solidarnościowego pnia. Apogeum miało miejsce w nocy z 4 na 5 czerwca 1992 r., zwaną nieraz „nocą długich noży”, kiedy to odwołano rząd Jana Olszewskiego. W osobliwy więc sposób politycy „S” uczcili trzecią rocznicę zwycięstwa w wyborach w czerwcu 1989 r.

Były to wybory tylko w części demokratyczne, ale wykreowały obóz zwany solidarnościowym (później postsolidarnościowym lub posierpniowym) na główną siłę na polskiej scenie politycznej. Jego posłowie i senatorowie powołali w sejmie Obywatelski Klub Parlamentarny (OKP). Nie był on ani partią, ani stronnictwem; skupiał polityków o różnych biografiach, ludzi różnych temperamentów i ambicji, odwołujących się do często przeciwstawnych ideologii. Z czasem na jednym biegunie znaleźli się politycy o poglądach umiarkowanych, demokraci i liberałowie, których ideałem ...

Prof. dr hab. Andrzej Chwalba jest historykiem w Instytucie Historii UJ, wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Historycznego, autorem m.in.: „III Rzeczpospolita. Raport specjalny” i „Historia Polski 1795–1918”.