POLITYKA

Poniedziałek, 20 maja 2019

Polityka - nr 36 (2468) z dnia 2004-09-04; s. 53

Kultura / Afisz / Co ja tu robię?

Jacek Dukaj

Wybuchające pomysły

Jacek Dukaj, pisarz science fiction, uhonorowany po raz kolejny Nagrodą im. Janusza A. Zajdla

Teraz za sprawą Nagrody Zajdla w centrum zainteresowania znowu znalazła się moja powieść „Inne pieśni”. „Inne pieśni” pisałem zimą i wiosną zeszłego roku i była to pierwsza książka, do której siadłem jak do regularnej pracy: harmonogram, terminy, plan. Oczywiście plan pękł i historia rozrosła mi się w wyobraźni ponad wszelkie zamierzenia. Na początku był jednozdaniowy konspekt: „Rzecz dzieje się w świecie według Arystotelesa”. Taka metafora okazała się jednak idealna dla wyciągnięcia na wierzch owej ukrytej struktury psychologicznej, estetycznej, obyczajowej, jaka od zarania dziejów wiąże nas w stosunki dominacji i podległości. Nie wierzę bowiem w jakąkolwiek równość; w każdej sytuacji, gdy spotyka się dwoje ludzi, jest Pan i jest Niewolnik. Tu więc chyba istotnie objawia się pewna symetria z obsesjami Gombrowicza. Co innego jednak obiektywna Forma Arystotelesa, a co innego Forma Gombrowiczowska: waga zawieszona na sieci zależności międzyludzkich. Tym niemniej skale się nakładają.

Po „Innych pieśniach&...