POLITYKA

Wtorek, 23 lipca 2019

Polityka - nr 31 (2665) z dnia 2008-08-02; s. 70-71

Historia

Mirosław Wawrzyński

Wygnańcy

Ilu warszawiaków w 1944 r. trafiło do obozu przejściowego dla ludności cywilnej w Pruszkowie? Dzięki nowym źródłom można to policzyć dokładnie.

Niemcy nadali temu specjalnemu miejscu nazwę Durchgangslager 121, w skrócie: Dulag 121. Obóz dla ludności cywilnej z Warszawy funkcjonował od 6 sierpnia 1944 r. do połowy grudnia 1944 r. W formie szczątkowej – już z inną obsadą strażniczą – przetrwał aż do 16 stycznia 1945 r. Obok głównego punktu w Pruszkowie funkcjonowało kilka podobnych w: Skierniewicach, Grodzisku Mazowieckim, Modlinie, Ursusie, Piastowie, Ożarowie. Te mniejsze – zarazem mniej znane – obozy istniały po kilka, kilkanaście dni. Największym i najbardziej znanym był jednak Dulag 121 w Pruszkowie. Niemcy ulokowali go na terenie kilku opróżnionych ze sprzętu hal w warsztatach napraw kolejowych na Żbikowie.

Do obozów wypędzano ludzi z Warszawy oraz okolic podmiejskich między sierpniem a październikiem. Stamtąd w głąb Generalnej Guberni trafiały przeważnie osoby starsze, chorzy, ranni, dzieci. Zdrowsi i młodsi jechali na roboty przymusowe do Niemiec, a spora grupa trafiła jako niewolnicza siła robocza do niemieckich obozów koncentracyjnych (m.in. do Auschwitz).

Już podczas walk powstańczych strona polska podawała bardzo wysokie liczby ...