POLITYKA

środa, 20 lutego 2019

Polityka - nr 19 (3058) z dnia 2016-05-04; s. 26-28

Polityka

Joanna Podgórska

Żołnierze przejęci

Rozmowa z historykiem prof. Rafałem Wnukiem o tym, jak prawica zawłaszczyła historię podziemia, przekształcając ją w polityczny mit

Joanna Podgórska: – Oglądał pan relację z pogrzebu Zygmunta Szendzielarza Łupaszki?
Prof. Rafał Wnuk: – Fragmenty.

Coś pana zaskoczyło?
Nie padło słowo „wyklęci”. Używano głównie sformułowania „niezłomni”.

To ma znaczenie?
Uważam, że to dobrze. Słowo „wyklęci” jest obciążone podwójnym znaczeniem. Wyklęci, kiedy działali, i wyklęci przez III RP, podwójnie zapomniani, skazani na niebyt w społecznej świadomości. To drugie znaczenie jest skierowane przeciwko współczesnej Polsce.

W tym znaczeniu już trudno mówić o wyklętych. Na pogrzebie Łupaszki minister Antoni Macierewicz nazwał ich najlepszym pokoleniem w dziejach Rzeczpospolitej, bez którego nie byłoby wolnej Polski.
Żołnierze podziemia antykomunistycznego stali się dziś wręcz modni. Są głównym produktem zjawiska mody patriotycznej, związanej z prawą stroną sceny politycznej. Zostali umiejętnie zagospodarowani, wręcz zawłaszczeni. To mnie boli. Pamiętam czasy, gdy faktycznie nikt o nich nie mówił, stawali się dopiero przedmiotem badań. Jestem jednym z historyków, któ...

Prof. Rafał Wnuk, historyk, pracownik Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, wykładowca w Instytucie Historii KUL. Pomysłodawca i redaktor naczelny „Atlasu polskiego podziemia 1944–56”, współautor publikacji „Wojna po wojnie. Antysowieckie podziemie w Europie Środkowo-Wschodniej w latach 1944–1953”.