POLITYKA

Poniedziałek, 15 lipca 2019

Polityka - nr 37 (2671) z dnia 2008-09-13; Polityka. Sztuka Życia; s. 30-33

Pieniądze. Etyka w biznesie

Piotr Stasiak

Zysk bez wyzysku

Odpowiedzialne inwestowanie – pomnażanie pieniędzy w sposób etyczny i zrównoważony – to dla jednych tylko humbug, dla innych początek nowej ery filantropii.

Andrew Carnegie (1835–1919), amerykański przemysłowiec, magnat stalowy i filantrop, powiedział kiedyś, że znacznie łatwiej jest zarobić miliony dolarów, niż je potem mądrze rozdać. Choć w swych hutach i fabrykach płacił robotnikom marne pensje, większość zarobionego majątku przekazał na cele charytatywne. Budował biblioteki i szkoły, fundował stypendia, wspierał kulturę. Przeciwstawiał się w ten sposób twierdzeniom, które legły u podstaw teorii marksistowskich i komunistycznych – że wszelki zysk wiąże się z wyzyskiem, że kapitalistyczny rozwój gospodarczy daje profity kaście ludzi uprzywilejowanych, na którą musi pracować cała rzesza robotników. Pomimo iż czasy Carnegiego określa się epoką dzikiego kapitalizmu – jej klimat dobrze oddaje oscarowy film „Aż poleje się krew” – znalazł on wśród ówczesnych amerykańskich milionerów wielu naśladowców.

Dzisiejszy świat w wielu aspektach przypomina ten z końca XIX w. Choć nigdy w historii ludzkość nie była tak zamożna, wciąż miliard ludzi musi przeżyć za mniej niż dolara dziennie, a kolejne 1,5 mld wyżywić się za nie więcej niż dwa dolary. Bob ...

Słownik inwestora

• Fundusz inwestycyjny – popularny ostatnio sposób lokowania pieniędzy. Za wpłacone do funduszu pieniądze zarządzający nim profesjonalni finansiści kupują akcje (lub obligacje, kontrakty na surowce, waluty – to, co jest zgodne z profilem danego funduszu). Jeśli wartość zakupionych papierów (lub towarów) rośnie, rośnie też wartość inwestycji każdego z uczestników funduszu.

• Indeksy – to wskaźniki wartości danych grup funduszy, akcji, branż, walut, całych koszyków walut lub surowców. Ich wartość obliczana jest na podstawie skomplikowanego wzoru matematycznego. Służą jako narzędzie porównawcze (np. co się bardziej opłacało w ostatnim roku – kupić akcje kopalni diamentów czy spółek internetowych), ale też są sposobem na zarabianie pieniędzy.

• Kontrakty terminowe i opcje – to w uproszczeniu finansowe zakłady, czy wartość danego indeksu wzrośnie czy spadnie. Jeśli obstawimy trafnie i wartość wzrośnie (lub spadnie), zarabiamy pieniądze.

Grzeszne inwestycje

Skoro mogą być inwestycje wcielające w życie zasady chrześcijańskie, mogą być i takie, które łamią co najmniej kilka z dziesięciorga przykazań. Razem z odpowiedzialnym inwestowaniem (SRI) pojawił się również termin „grzeszne inwestowanie” (sinful investing lub vice investing). Zarządzający takimi inwestycjami nie mają oporów przed skupowaniem akcji firm zbrojeniowych, kopalni diamentów w Afryce, branży tytoniowej, hazardowej czy alkoholowej. Według danych firmy Analizy Online, gdy po zamachach z 11 września 2001 r. akcje na amerykańskiej giełdzie straciły 20 proc. wartości, akcje spółek z branży tytoniowej i hazardowej zyskały odpowiednio 8 i 20 proc. Również skupiający „grzeszne” spółki indeks ISE SINdex okazał się 3 razy lepszy od indeksu S&P500 (pięciuset największych) oraz 4 razy lepszy od indeksu DS400 (czterystu spółek odpowiedzialnych).