POLITYKA

Sobota, 21 lipca 2018

Wyszukaj w Archiwum

Ą ą Ć ć Ę ę Ł ł Ń ń Ó ó Ś ś Ź ź Ż ż

wyszukiwanie zaawansowane

Polityka - nr 10 (10) z dnia 2018-07-11; Pomocnik Historyczny. 5/2018. 100 pytań na 10 lat historii Polski (1918-2018) - lista artykułów

znaleziono 103 artykułów

1.

Wbrew bajkopisarzom Jerzy Baczyński, Jacek Będkowski, Jolanta Zarembina

Gdy zabraknie historii, zastępują ją bajki – stwierdził Monteskiusz. Świętowanie stulecia odzyskanej po rozbiorach niepodległości Polski to właściwy moment, żeby zza kurtyny mitów

(nr 10 / 2018-07-11) s. 3
tekst ma 2591 znaków

2.

Spis pytań

II RP 1. Czy niepodległość w 1918 r. Polacy wywalczyli sami, czy zawdzięczają ją pomocy państw zachodnich? Tomasz Nałęcz 2. Roman Dmowski i Józef Piłsudski – który z nich

(nr 10 / 2018-07-11) s. 4-5
tekst ma 11216 znaków

3.

Autorzy odpowiedzi

• Włodzimierz Borodziej – prof. dr hab., pracownik Zakładu Historii XX w. Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizuje się w historii najnowszej. • Jan Jacek Bruski – dr hab., pracownik

(nr 10 / 2018-07-11) s. 6
tekst ma 7343 znaków

4.

1. Czy niepodległość w 1918 r. Polacy wywalczyli sami, czy zawdzięczają ją pomocy państw zachodnich? Tomasz Nałęcz

Odbudowanie suwerennego państwa polskiego w listopadzie 1918 r. umożliwiły ogromne zmiany, jakie dokonały się w Europie w wyniku I wojny światowej. Jednak nikt Polski nie podarował.

(nr 10 / 2018-07-11) s. 7
tekst ma 4907 znaków

5.

2. Roman Dmowski i Józef Piłsudski – który z nich zasłużył się bardziej dla polskiej niepodległości? Tomasz Nałęcz

Obaj zasłużyli na złoty medal. Każdy z nich wniósł do wielkiej dziejowej rozgrywki atuty, bez których Polska nie odrodziłaby się jako państwo dobrze zorganizowane, o rozległym terytorium,

(nr 10 / 2018-07-11) s. 8
tekst ma 5101 znaków

6.

3. Dlaczego Polacy uznali traktaty brzeskie (układy pokojowe państw centralnych z Ukraińską Republiką Ludową i Rosją sowiecką) za nowy rozbiór ziem polskich? Wojciech Materski

Zawarte w pytaniu określenie „ziemie polskie” wymaga doprecyzowania. Odnosi się do Polski w granicach Królestwa Polskiego (carskiego Priwislinskiego Kraja czy też – z innej perspektywy

(nr 10 / 2018-07-11) s. 9
tekst ma 4631 znaków

7.

4. Dlaczego jedyne udane powstanie narodowe, wielkopolskie, jest zapomniane? Włodzimierz Borodziej

Dlatego, że zwycięstwa tego nie zawdzięczają Polacy sami sobie. Przypomnijmy najważniejsze fakty. 26 grudnia 1918 r. do Poznania przybył najlepszy lobbysta sprawy polskiej nie tylko w USA –

(nr 10 / 2018-07-11) s. 10
tekst ma 5129 znaków

8.

5. Czy Bitwa Warszawska rzeczywiście była jedną z najważniejszych w dziejach świata? Wojciech Materski

Brytyjski dyplomata, polityk i pisarz lord Edgar Vincent, wicehrabia d’Abernon, w eseju napisanym w dziesiątą rocznicę Bitwy Warszawskiej, w sierpniu 1930 r., uznał ją za „osiemnastą

(nr 10 / 2018-07-11) s. 11
tekst ma 4607 znaków

9.

6. Czy w 1920 r. Zachód był gotów poświęcić Polskę? Włodzimierz Borodziej

Pewien polski historyk niedawno ujął tę kwestię dobitniej, tytułując swą książkę „Pierwsza zdrada Zachodu”; bez znaku zapytania. „Pierwsza” sugeruje kolejne. Spójrzmy na

(nr 10 / 2018-07-11) s. 12
tekst ma 5047 znaków

10.

7. Czy Polska zdradziła Ukrainę, podpisując z bolszewikami traktat ryski? Jan Jacek Bruski

Postawa polskiej delegacji podczas rokowań prowadzonych jesienią 1920 r. z bolszewikami do dziś jest pamiętana przez Ukraińców jako wiarołomstwo. „Zdradą w klasycznym rozumieniu”

(nr 10 / 2018-07-11) s. 13
tekst ma 5005 znaków

11.

8. Bunt Żeligowskiego i zajęcie Wilna – genialne zagranie czy wybryk na arenie międzynarodowej? Włodzimierz Mędrzecki

Sprawę Litwy Środkowej należy uznać za jedno z najbardziej udanych politycznych zagrań Józefa Piłsudskiego. Przy pomocy niewielkiego zgrupowania wojskowego, ponosząc minimalne straty

(nr 10 / 2018-07-11) s. 14
tekst ma 5017 znaków

12.

9. Czy endecja odpowiada za zabójstwo prezydenta Gabriela Narutowicza? Tomasz Nałęcz

Zabójstwo prezydenta Narutowicza było czynem politycznego fanatyka, działającego samotnie. Jednak to Narodowa Demokracja uruchomiła ciąg zdarzeń, który popchnął zabójcę do mordu. Dlatego

(nr 10 / 2018-07-11) s. 15
tekst ma 4976 znaków

13.

10. Czy zamach majowy 1926 r. był konieczny? Andrzej Chojnowski

Ustrój polityczny ustanowiony konstytucją marcową miał istotne mankamenty. Nie oznacza to, że przeprowadzenie jego zmiany wymagało wojskowego zamachu stanu. Ustawa zasadnicza z 1921 r.

(nr 10 / 2018-07-11) s. 16
tekst ma 5387 znaków

14.

11. Czy Józef Piłsudski był dyktatorem? Andrzej Chojnowski

Zabrzmi to pewnie mało precyzyjnie, ale moim zdaniem Piłsudski był dyktatorem połowicznym. Przez pierwsze miesiące po przewrocie majowym często pokazywał się publicznie, pisały o nim

(nr 10 / 2018-07-11) s. 17
tekst ma 4749 znaków

15.

12. Czy sanacja uzdrowiła kraj? Tomasz Nałęcz

Zwane sanacją – od łacińskiego sanatio, uzdrowienie – autorytarne rządy Józefa Piłsudskiego i jego zwolenników, trwające od maja 1926 do września 1939 r., nie uzdrowiły kraju. Nie

(nr 10 / 2018-07-11) s. 18
tekst ma 5146 znaków

16.

13. Czy Polska lat 30. była państwem zmilitaryzowanym, z dyktaturą wojskową? Andrzej Chojnowski

Wojsko bywa narzędziem zdobycia władzy, lecz przeważnie wraca potem do koszar. Natomiast w systemie dyktatury wojskowej ludzie w mundurach pozostają na scenie publicznej, obejmując stanowiska

(nr 10 / 2018-07-11) s. 19
tekst ma 4646 znaków

17.

14. Czy Bereza Kartuska była polskim obozem koncentracyjnym? Tomasz Nałęcz

Zgodnie z definicją wypracowaną przez historyków i politologów obóz koncentracyjny to specjalnie przygotowane i chronione miejsce przetrzymywania osób pozbawionych wolności, zwykle bez

(nr 10 / 2018-07-11) s. 20
tekst ma 4831 znaków

18.

15. Czy system parlamentarny w II RP zawiódł? Andrzej Chojnowski

Uczucie zawodu ma podłoże subiektywne, trudno niekiedy wyrazić powody swego rozczarowania za pomocą racjonalnych argumentów. O słabościach demokracji mówili najczęściej jej przeciwnicy, co

(nr 10 / 2018-07-11) s. 21
tekst ma 4467 znaków

19.

16. Jak gospodarka II RP przeszła wielki kryzys lat 30.? Wojciech Morawski

Wielki kryzys lat 30. był skutkiem nierównowagi gospodarki światowej. Źródła jej zachwiania tkwiły w czasach I wojny światowej. Podejmowane w latach 20. próby powrotu do tradycyjnej,

(nr 10 / 2018-07-11) s. 22
tekst ma 4767 znaków

20.

17. II RP – matka czy macocha dla zamieszkujących ją mniejszości narodowych? Włodzimierz Mędrzecki

Oczywiście – macocha. Tyle że standardy postępowania państwa wobec obywateli, a zwłaszcza wobec rozmaitych mniejszości, były w okresie międzywojennym inne niż obecnie. Tym samym

(nr 10 / 2018-07-11) s. 23
tekst ma 5154 znaków